28 Nisan Dünya İş Sağlığı ve Güvenliği Günü; Değişen İklim Koşullarında İşyerinde Güvenlik Ve Sağlığın Sağlanması
İklim sistemi; Yerküre yaklaşık 4,5 milyar yıllık tarihi boyunca, milyonlarca yıldan on yıllara kadar olan tüm zaman dilimlerinde doğal bir döngü olarak değişme eğilimi göstermiştir. Ancak ilk kez, 19. yüzyılın ortalarından bu yana, iklimdeki doğal değişimlere ek olarak, ilk kez insan etkinliklerinin de iklimi etkilediği yeni bir döneme girilmiştir. 1988’de Dünya Meteoroloji Örgütü ve BM Çevre Programı (UNEP) tarafından Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) kurulmuştur. Küresel iklim değişikliği konusunda çalışmalar yapmak üzere kurulan IPCC’nin asıl amacı, insan kaynaklı iklim değişikliği, muhtemel etkileri ve alınması gereken önlemler konusunda halihazırda üretilmiş bilimsel, teknik ve sosyo-ekonomik bilgileri değerlendirmektir. Hükümetler Arası İklim Değişikliği Paneli’ nin ikinci raporunda, iklim sistemine ilişkin yeni bulgulardan yola çıkarak, “bulgu dengesinin, küresel iklim üzerinde belirgin bir insan etkisinin bulunduğunun gösterdiği” ve “iklimin geçen yüzyıl boyunca değiştiği” vurgulanmıştır.
İklim değişikliği yalnızca insanlar için değil dünya üzerinde yaşayan tüm canlılar için aynı derecede tehdit oluşturmaktadır. Ulusal Singapur Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma küresel iklim değişikliği, önemli besin kaynağı olan hem mahsul bitkilerini hem de insanların beslenmesi için önemli olan balık gibi protein kaynaklarını olumsuz yönde etkileyebileceğini göstermektedir.
İklim değişikliği çalışma koşullarında da büyük değişimlere sebep olmuştur. Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)’ nün yeni raporu, dünya çapındaki işçilerin %70'inin iklim değişikliği kaynaklı iç içe geçmiş ciddi sağlık tehlikeleriyle karşı karşıya olduğunu göstermektedir. İklim değişirken iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması başlıklı raporda, iklim değişikliğinin dünyanın tüm bölgelerinde işçilerin sağlığı ve güvenliği üzerinde ciddi bir etkiye sahip olduğu belirtilmektedir. ILO, eldeki son verilere (2020) göre, dünya çapındaki toplam 3,4 milyar işçiden 2,4 milyardan fazlasının çalışırken bir noktada aşırı sıcağa maruz kalabileceğini tahmin etmektedir. Bu rakamlara küresel işgücünün oranı olarak bakıldığında, oranın 2000'den bu yana %65,5'ten %70,9'a yükseldiği görülmektedir.
Rapor, çalışanların şu anda karşı karşıya olduğu küresel sağlık tehdidine dikkat çekmek amacıyla iklim değişikliğinin İSG üzerindeki etkilerine ilişkin kritik kanıtlar sunmakta ve aşağıdaki temel sorunları ele almaktadır;
- Aşırı sıcak,
- Ultraviyole (UV) radyasyon,
- Aşırı hava olayları,
- İşyeri hava kirliliği,
- Vektör kaynaklı hastalıklar,
- Tarım ilaçları.
Rapora göre, işçilerde görülen kanser, kalp-damar hastalıkları, solunum yolu hastalıkları, böbrek fonksiyon bozuklukları ve akıl sağlığı sorunları da dahil olmak üzere çok sayıda sağlık sorunu iklim değişikliğiyle bağlantılı olduğu görülmektedir. İklim değişikliğinin etkileri arasında ise şunlar sayılmaktadır;
- 1,6 milyar işçi UV radyasyonuna maruz kalmaktadır ve melanom dışı cilt kanseri nedeniyle yılda 18.960'dan fazla işle bağlantılı ölüm gerçekleşmekte,
- 1,6 milyar kişinin işyerinde hava kirliliğine maruz kaldığı ve bunun sonucunda açık havada çalışan işçiler arasında yılda 860.000'e varan işle bağlantılı ölüm gerçekleştiği tahmin edilmekte,
- Tarımda çalışan 870 milyondan fazla işçinin tarım ilaçlarına maruz kaldığı ve her yıl tarım ilacı zehirlenmesinden kaynaklı 300.000'den fazla ölüm meydana geldiği tahmin edilmekte,
- Parazit ve vektör kaynaklı hastalıklara maruz kalma nedeniyle her yıl 15.000 işle bağlantılı ölüm gerçekleştiği tahmin edilmektedir.
İklim değişikliği ile birlikte değişen dünyamız gibi çalışma ortamlarımızda değişmek durumunda kalacaktır. Çalışanların çalışma ortamlarında maruz kaldığı kimyasal, fiziksel ve biyolojik risklerin sebep olduğu hastalıklara yenileri eklenecektir. ILO’nun yayınlamış olduğu rapor neticesinde çalışma ortamlarımızda aldığımız önlemlere iklim değişikliği sebebi ile oluşan ya da oluşabilecek riskleri de eklememiz gerektiği açıkça ifade edilmiştir. Bu nedenle iklim değişikliği konusunda her bireyin üzerine düşen görevleri yapması önemli bir hal almıştır.
Kaynaklar
1- https://services.tubitak.gov.tr/edergi/yazi.pdf?dergiKodu=4&cilt=29&sayi=349&sayfa=96&yaziid=9410
2- https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/902452
3- https://services.tubitak.gov.tr/edergi/yazi.pdf?dergiKodu=4&cilt=45&sayi=752&sayfa=8&yaziid=32429
5- https://www.ilo.org/publications/ensuring-safety-and-health-work-changing-climate
